Ở Xuân Sơn có một vài nhà sàn để phục vụ khách du lịch. Sau bữa sáng, bạn có thể bắt đầu chuyến trekking khám phá Xuân Sơn. Đó là một thung lũng khá rộng, bốn bề là núi, một dòng suối chảy dọc theo con đường mòn

Bản Dù là trung tâm sâu nhất ở xã Xuân Sơn, cũng là nơi cuối cùng du khách có thể tìm thấy một cửa hàng tạp hóa và một quán nước ven đường. Cách bản Dù 7km rừng già là xóm Cỏi, xóm cuối cùng có người sinh sống ở vườn quốc gia này với hầu hết là người dân tộc Mường.

Tìm vào hang Cỏi, men theo một dòng suối lớn, nước trong vắt và lạnh ngắt để vào trong, nơi tạo thành một cái bể bơi tự nhiên trong lòng hang với mực nước ngập ngang thắt lưng. Nếu nước không quá lớn, thậm chí bạn có thể bơi xuyên qua bóng tối để ra phía sau của hang.

Tại bản Dù, du khách cũng có thể tiếp tục hành trình đến với hang Na. Đường đi xuyên qua khu rừng nguyên sinh với những thảm thực vật phong phú và những dòng suối nhỏ đầy nước chảy xiết và con đường mòn ẩm ướt. Cửa hang nằm lơ lửng trên vách núi, bé đến mức chỉ đủ cho một người chui lọt, giống như một cái hốc đá. Bạn phải trèo lên khoảng 200m đường núi với những lưỡi đá sắc cạnh và trơn tuột, một vài sợi dây leo rừng có thể bật rễ bất kỳ lúc nào.

Trong lòng hang tối om, ánh sáng tự nhiên duy nhất lọt vào là từ cửa hang. Những nhũ đá khá trơn đẫm nước và có nhiều hình thù thú vị như hình linga, ruộng bậc thang, Quan thế âm bồ tát... Đặc biệt có cả một chiếc đàn đá bằng nhũ mỏng gõ vào kêu coong coong và rất nhiều viên đá, to có, nhỏ có trông giống hệt như những quả na. Những đống đá na cứ nằm rải rác trong lòng hang không biết tự bao giờ, thi thoảng lại được bọn trẻ con quanh bản đưa về nhà làm đồ chơi.

Gần 5 giờ khám phá Xuân Sơn, cũng đủ cảm nhận cho một chuyến đi vất vả nhưng không kém phần thú vị, nhất là cho một kỳ nghỉ cuối tuần có ích.